Đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển của nền kinh

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi địa phương, Hà Tĩnh lựa chọn cách tiếp cận mới khi không chỉ hỗ trợ các ý tưởng khởi nghiệp riêng lẻ mà hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh, nơi doanh nghiệp, nhà khoa học, cơ sở đào tạo, cơ quan quản lý và nhà đầu tư cùng tham gia tạo ra giá trị mới.

Đó là tinh thần xuyên suốt trong Kế hoạch phát triển hoạt động đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026-2030 vừa được UBND tỉnh Hà Tĩnh ban hành.

Ảnh minh hoạ.

Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở triển khai các chủ trương lớn của Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó có Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, các quy định của Chính phủ về khoa học, công nghệ và đặc biệt là Chương trình hành động của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo định hướng của tỉnh, đổi mới sáng tạo không chỉ giới hạn trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học mà cần lan tỏa thành văn hóa phát triển trong toàn xã hội, khơi dậy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám thử nghiệm và dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, doanh nghiệp, trí thức, thanh niên và cộng đồng.

Từ đó, Hà Tĩnh đặt mục tiêu hình thành môi trường thuận lợi để ươm tạo, phát triển và thương mại hóa các ý tưởng, sáng kiến, sáng chế, giải pháp hữu ích và các mô hình khởi nghiệp sáng tạo, đồng thời gắn hoạt động đổi mới sáng tạo với phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế địa phương.

Điểm đáng chú ý là việc triển khai kế hoạch được yêu cầu thực hiện đồng bộ với cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển khoa học – công nghệ, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Điều này cho thấy Hà Tĩnh không coi đổi mới sáng tạo là một chương trình độc lập mà là trụ cột xuyên suốt trong quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng.

Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu 100% sở, ban, ngành, địa phương, đơn vị sự nghiệp công lập, trường đại học, cao đẳng, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp nhà nước xây dựng hoặc lồng ghép nội dung phát triển đổi mới sáng tạo vào kế hoạch phát triển hằng năm và trung hạn.

Song song với đó, Hà Tĩnh phấn đấu hình thành hoặc phát triển ổn định ít nhất 35 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trên địa bàn.

Không dừng ở việc gia tăng số lượng doanh nghiệp, tỉnh còn đặt mục tiêu mỗi năm có ít nhất 20 sản phẩm, dịch vụ đổi mới sáng tạo được thương mại hóa, ưu tiên trong các lĩnh vực công nghệ số, nông nghiệp công nghệ cao, sản phẩm OCOP, thương mại điện tử, logistics, chế biến nông sản và du lịch cộng đồng.

Ngoài ra, hằng năm Hà Tĩnh sẽ hỗ trợ từ 7-10 nhiệm vụ đổi mới sáng tạo, có tối thiểu 250 đối tượng sở hữu công nghiệp được đăng ký bảo hộ và bình quân 70 sáng kiến trong khu vực công được công nhận mỗi năm.

Hoàn thiện hệ sinh thái để thúc đẩy khởi nghiệp và thương mại hóa công nghệ

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của kế hoạch là thay vì chỉ hỗ trợ các dự án khởi nghiệp, Hà Tĩnh hướng đến xây dựng đầy đủ các cấu phần của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Tỉnh Hà Tĩnh đang hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ, kết nối và mở, coi khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và khởi nghiệp sáng tạo là những động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Theo đó, tỉnh sẽ xây dựng Trung tâm hoặc Không gian đổi mới sáng tạo cấp tỉnh, đồng thời thí điểm từ 5-10 không gian khởi nghiệp sáng tạo cộng đồng tại các xã, phường nhằm tạo môi trường hỗ trợ doanh nghiệp, thanh niên và người dân phát triển các ý tưởng sáng tạo ngay từ cơ sở.

Cùng với đó là hình thành mạng lưới chuyên gia, cố vấn, nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp; tăng cường kết nối với Mạng lưới đổi mới sáng tạo quốc gia và khu vực Bắc Trung Bộ.

Một chuyên trang thông tin về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo cũng sẽ được xây dựng nhằm cung cấp dữ liệu, kết nối các chủ thể trong hệ sinh thái, hỗ trợ thương mại hóa ý tưởng và các dự án khởi nghiệp.

Để hệ sinh thái vận hành hiệu quả, nguồn nhân lực được xác định là yếu tố then chốt. Theo kế hoạch, Hà Tĩnh sẽ đẩy mạnh đào tạo tư duy đổi mới sáng tạo cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; đồng thời tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu dành cho đội ngũ cố vấn, huấn luyện viên và doanh nghiệp khởi nghiệp.

Các trường đại học, cao đẳng và cơ sở giáo dục nghề nghiệp được khuyến khích phát triển mạnh các hoạt động STEM, STEAM, nghiên cứu khoa học và khởi nghiệp sáng tạo; thành lập các câu lạc bộ, cuộc thi và ngày hội sáng tạo để khuyến khích học sinh, sinh viên phát triển ý tưởng mới.

Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu 100% cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng và giáo dục nghề nghiệp có các hoạt động trải nghiệm, nghiên cứu khoa học và khởi nghiệp sáng tạo.

Song hành với phát triển nguồn nhân lực là thúc đẩy thị trường khoa học và công nghệ. Theo đó, Hà Tĩnh sẽ tổ chức các hoạt động kết nối cung – cầu công nghệ, trình diễn thiết bị, ngày hội đổi mới sáng tạo; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận, chuyển giao và làm chủ công nghệ tiên tiến trong các lĩnh vực như công nghệ số, công nghệ xanh, chế biến sâu, nông nghiệp tuần hoàn, logistics và du lịch thông minh.

Tỉnh cũng khuyến khích doanh nghiệp tham gia đặt hàng nghiên cứu, đồng tài trợ phát triển công nghệ mới; đồng thời hỗ trợ hình thành các tổ chức trung gian của thị trường khoa học và công nghệ như đơn vị môi giới, tư vấn chuyển giao công nghệ, ươm tạo công nghệ và hỗ trợ sở hữu trí tuệ.

Đáng chú ý, Hà Tĩnh sẽ tổ chức cuộc thi khởi nghiệp sáng tạo hằng năm gắn với giải quyết các bài toán thực tiễn của địa phương, qua đó phát hiện và hỗ trợ các dự án tiềm năng.

Các doanh nghiệp và cá nhân khởi nghiệp sẽ được tạo điều kiện tham gia các diễn đàn, cuộc thi và sự kiện đổi mới sáng tạo trong nước và quốc tế để kết nối chuyên gia, quỹ đầu tư và mở rộng thị trường.

Một định hướng mới được tỉnh nghiên cứu là xây dựng mô hình khu thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các sản phẩm, dịch vụ và công nghệ mới trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ tài chính (Fintech), logistics, tài sản mã hóa và các lĩnh vực tiềm năng khác. Đây được kỳ vọng sẽ tạo môi trường thử nghiệm chính sách, thu hút nguồn vốn đầu tư mạo hiểm và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp được khuyến khích thành lập bộ phận đổi mới sáng tạo, xây dựng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ nhằm tạo động lực cho các sáng kiến nội bộ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Để bảo đảm việc triển khai hiệu quả, UBND tỉnh giao Sở Khoa học và Công nghệ làm cơ quan đầu mối chủ trì tổ chức thực hiện; Sở Tài chính tham mưu bố trí nguồn lực; các sở, ngành, địa phương, cơ sở giáo dục và doanh nghiệp nhà nước chủ động lồng ghép các nhiệm vụ vào kế hoạch hằng năm.

Song song với đó, Hà Tĩnh sẽ mở rộng hợp tác với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ, hiệp hội doanh nghiệp và các quỹ đầu tư trong và ngoài nước nhằm kết nối chuyên gia, đào tạo nguồn nhân lực, hỗ trợ doanh nghiệp và xúc tiến đầu tư.

Nguồn: Tạp chí Doanh nghiệp & Đầu tư